Çin'de son yirmi yılda uygulanan büyük ölçekli yeşillendirme projeleri, yalnızca çölleşmeyle mücadeleyle sınırlı kalmadı; ülkenin su döngüsünü de köklü biçimde değiştirdi.
Yeni bir araştırma, bu ekosistem restorasyonlarının tatlı su dağılımında bölgesel dengesizliklere yol açtığını ortaya koydu.
SU DÖNGÜSÜ NASIL ETKİLENDİ?
Earth's Future Dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Çin'in doğu muson bölgesi ve kuzeybatı kurak bölgelerinde 2001-2020 yılları arasında su bulunabilirliği azaldı. Buna karşın Tibet Platosu'nda su mevcudiyetinde artış tespit edildi.
Çalışma, ormanların ve otlakların genişlemesiyle birlikte buharlaşmanın arttığını, ancak yağış miktarının yalnızca sınırlı bölgelerde yükseldiğini gösterdi.
Araştırmacılara göre bu durumun, suyun atmosferde yer değiştirmesiyle ilgili olduğu bildirildi.
ARAŞTIRMADA HANGİ VERİLER KULLANILDI?
Utrecht Üniversitesi’nden araştırma yazarı Arie Staal, yeşillendirme projelerinin suyu yeniden dağıttığını ve su döngüsünü daha aktif hale getirdiğini belirtti. Ancak bu etkinin her bölgede su artışı anlamına gelmediğini vurguladı.
YEŞİLLENDİRME PROJELERİ HANGİ BÖLGELERİ KAPSADI?
1978'de başlatılan Büyük Yeşil Duvar Projesi, Çin’in kuzey kesiminde orman örtüsünü genişletmeyi hedefliyor. Bunun dışında 1999’da başlatılan Yeşil İçin Tahıl Programı ile tarım alanlarının ormanlara dönüştürülmesi teşvik edildi. Aynı yıl yürürlüğe giren Doğal Orman Koruma Programı ise birincil ormanlarda ağaç kesimini yasaklayarak ağaçlandırmayı destekliyor.
Bu çalışmalar, 2000-2017 döneminde küresel yaprak alanı artışının yüzde 25’ini Çin’in sağladığını ortaya koydu.
BUHARLAŞMA ARTIYOR, YAĞIŞ DENGESİZ DAĞILIYOR
Çalışmaya göre, yeşil alanların artışı hem buharlaşmayı hem de evapotranspirasyonu artırıyor. Ancak artan buharlaşma, her zaman aynı bölgede yağışa dönüşmediğinden bazı bölgelerde tatlı su azalıyor.
Özellikle doğu muson bölgesindeki ormanlaşma ve kuzeybatıdaki otlak restorasyonu buharlaşmayı artırdı. Fakat yağış artışı yalnızca Tibet Platosu'nda gözlemlendi.
SU KAYNAKLARINDA BÖLGESEL EŞİTSİZLİK
Araştırmaya göre, Çin’in kuzeyinde ülkenin toplam suyunun yalnızca yüzde 20’si bulunmasına rağmen, nüfusun yüzde 46’sı ve ekilebilir arazilerin yüzde 60’ı bu bölgede yer alıyor.
Yeşillendirme nedeniyle bu bölgelerde su mevcudiyetinin daha da azalması, su yönetimini karmaşık hale getiriyor.
Staal, bu nedenle yeşillendirme politikalarının bölgesel etkiler gözetilerek planlanması gerektiğini ifade etti.
Atmosfere verilen suyun nerede ve ne miktarda yağışa dönüşeceği, su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından belirleyici unsur olarak öne çıkıyor.