Türk mutfak kültürünün yapı taşı, sofraların birleştirici gücü ve ''milli yemek'' unvanının sahibi kuru fasulye, son dönemdeki fiyat artışlarıyla gündemden düşmüyor.
Özellikle dar gelirli vatandaşın protein kaynağı olan bu kadim lezzet, ekonomik şartlar ve üretim maliyetleri nedeniyle artık tencerede değil, vitrinde izlenir hale geldi.
ERİŞİMİ ZOR OLDU
Kuru fasulye, Türkiye’de sadece bir besin maddesi değil; asker karavanasından esnaf lokantasına, pazar sofralarından zengin mutfaklarına kadar her kesimi aynı lezzette buluşturan bir semboldür.
Bir zamanlar ''fakirin yemeği'' olarak bilinen kuru fasulye, bugün Diyarbakır aktarlarında 250 liraya kadar yükseldi.
Özellikle kalitesiyle bilinen Bingöl kuru fasulyesi, 250 TL’lik etiketiyle cep yakıyor.
''KİLO DEVRİ KAPANDI, YARIM KİLOYA DÖNÜLDÜ''
Haberin nabzını tutan aktarlar, satışların düşmesinden dertli.
Toptan alım fiyatlarındaki ani yükselişlerin raf fiyatlarına yansıdığını belirten esnaf, vatandaşın alışveriş alışkanlığının değiştiğini vurguluyor:
Esnaf, ''Eskiden vatandaş gelip 3-5 kilo alır, kışlık erzakını yapardı. Şimdi insanlar yarım kilo, hatta gramla alıp çıkıyor. Satışlarımız ciddi oranda düştü'' diyor.
Vatandaşlar ise durumdan tepkili. Sofraların baş tacı olan bu yemeğe ulaşamamanın üzüntüsünü yaşayan bir vatandaş, ''Eskiden et alamadığımızda fasulyeye sarılırdık, şimdi fasulye de etle yarışır hale geldi. Tencereyi kaynatmak her geçen gün zorlaşıyor'' diyerek durumu özetliyor.
UZMANLARDAN UYARI
Ziraat ekonomistleri ve gıda uzmanlarına göre, bu artışın arkasında tek bir neden yok.
Artan mazot, gübre ve sulama maliyetleri üreticinin belini bükerken; iklim krizine bağlı rekolte düşüşleri ve döviz kuru dalgalanmaları fiyatları yukarı çekiyor.
Uzmanlar, ''fakirin yemeği'' unvanının geri kazanılması için şu çözümlere dikkati çekiyor:
''Girdi Maliyetlerinin Düşürülmesi: Çiftçinin gübre ve mazot yükünün hafifletilmesi.
Yerli Üreticinin Desteklenmesi: Ekim alanlarının daralmasını önleyecek sürdürülebilir teşvikler.
Denetim: Temel gıda ürünlerindeki fiyat istikrarı için piyasa denetimlerinin artırılması.''
