New York’ta Sotheby’s müzayede evinde gerçekleşen satışta, Mars’a ait olduğu belirlenen dev bir meteorit 5,3 milyon dolara alıcı buldu. Ancak 25 kilogram ağırlığındaki bu taşın Nijer’den nasıl çıkarıldığına dair tartışmalar, uluslararası bir hukuki ve etik krizi tetikledi.
MARS’TAN GELDİ, SAHRA’YA DÜŞTÜ
Kasım 2023’te Nijer’in Sahra Çölü bölgesinde keşfedilen “NWA 16788” kodlu meteorit, Dünya’da şimdiye dek bulunan en büyük Mars taşı olarak kayıtlara geçti.
Sotheby’s, taşın 140 milyon mil yol kat ederek Dünya atmosferine girdiğini ve Sahra’ya düştüğünü belirtti.
Nijer hükümeti, satışın ardından “uluslararası kaçakçılık şüphesi” ile soruşturma başlatıldığını duyurdu ve değerli taş ile meteorit ihracatını ikinci bir duyuruya kadar askıya aldı.
MÜZAYEDE EVİNDEN YANIT
Sotheby’s, tüm işlemlerin uluslararası prosedürlere uygun şekilde yapıldığını savunuyor.
Ancak kurumun sözcüsü, artan tartışmalar nedeniyle dosyanın yeniden incelendiğini açıkladı.
BİR DOĞA MİRASI MI, KOLEKSİYON PARÇASI MI?
Amerikalı paleontolog Paul Sereno, taşın Nijer yasalarına göre “ulusal kültürel miras” kapsamına girdiğini savunuyor.
Sereno, “Bu doğanın mirası, hatta dünya mirası. Kozmos hakkında bize çok şey anlatıyor. Şöminenin altında kaybolacak bir koleksiyon parçası olmamalı” dedi.
Fransız bilim insanları Matthieu ve Max Gounelle de Nijer’in nadir mineralojik örnekleri koruyan yasalarına işaret ederek, meteoritin satışının bilim etiği açısından da sorunlu olduğunu vurguladı.
BİLİM DÜNYASI İÇİN EŞSİZ DEĞER
NWA 16788, boyutuyla diğer Mars meteorlarından ayrılıyor.
Bilim insanları, bu taşın Mars’ın jeolojik geçmişi hakkında benzersiz bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.
Çoğu araştırmacıya göre, bu tür meteorlar bir asteroit çarpması sonucu Mars’tan koparak uzaya fırlıyor.
Şimdi gözler, bu göktaşının hukuki mücadelesinin nasıl sonuçlanacağına çevrilmiş durumda.